Czy terapia logopedyczna dorosłych ma sens?

Artykuł sponsorowany Zaktualizowano 

Przychodzi dorosły do logopedy… Czy terapia logopedyczna dorosłych ma sens?

Większości osób wydaje się, że logopeda pracuje przede wszystkim z dziećmi bądź z osobami, które z różnych względów utraciły możliwość komunikowania się. Czy to prawda?
Wątpliwości dotyczące tego tematu rozwiewa dr Ewelina Strawa-Kęsek - logopeda z Krakowa.

Z kim pracuje logopeda?
Oczywiście logopeda często prowadzi terapię dzieci, ale ostatnio coraz więcej dorosłych również decyduje się na kontakt ze specjalistą od mowy. Zazwyczaj, dzwoniąc do mnie, czynią to z pewną dozą nieśmiałości i pytają, czy prowadzę terapię osób dorosłych. Odpowiadam wówczas, że tak i zgodnie z prawdą precyzuję, że stanowią oni połowę moich klientów.
Z wymową jest jak z każdym innym aspektem pracy nad sobą: nigdy nie jest za późno, żeby sobie pomóc. Komunikowanie się z drugim człowiekiem jest jedną z najważniejszych życiowych umiejętności i robienie tego pewnym głosem sprawia, że jakość naszego życia jest lepsza. Czasami dopiero po rozpoczęciu terapii pacjenci mają odwagę podjąć ważną dla nich decyzję np. o zmianie pracy i bez kompleksów nawiązują nowe znajomości. Ta zmiana jest widoczna zwłaszcza u młodych osób dorosłych w dużych miastach, takich jak Kraków, gdzie dostęp do usług logopedycznych jest o wiele łatwiejszy.

Z jakimi problemami dorośli zgłaszają się do logopedy?
Oczywiście każdy przypadek jest inny i logopeda zawsze dostosowuje metody pracy do potrzeb konkretnej osoby, ale dorosłych pacjentów podzieliłabym na pięć grup.

Pierwszą z nich stanowią osoby z wadami wymowy. Najczęstszą wadą jest rotacyzm, czyli nieprawidłowa wymowa głoski „r”, która jest uznawana za najtrudniejszą w języku polskim i w rozwoju mowy pojawia się najpóźniej. Nieprawidłowe „r” często jest wymawiane uwularnie, co oznacza, że w drganie wprawiany jest języczek - jest to tzw. „r" francuskie. Ta głoska może być również w inny sposób deformowana bądź zwyczajnie opuszczana. Poza rotacyzmem zdarza się także seplenienie, czyli wada polegająca na niewłaściwej wymowie głosek z szeregu syczącego („s”, „z”, „c”, „dz”) lub szumiącego („sz”, „rz”, „cz”, dż”). Często jest to seplenienie boczne lub międzyzębowe. Bardziej szczegółowo wady wymowy omówiłam w jednym ze swoich artykułów pt. Kiedy wybrać się z dzieckiem do logopedy?

Druga, dość liczna grupa pacjentów, to osoby z jąkaniem. Czasami są to pacjenci, którzy w dzieciństwie byli pod opieką logopedy i terapia na krótszą lub dłuższą metę była pomocna, ale teraz objawy jąkania (choćby w związku z nowymi życiowymi wyzwaniami) się nasiliły. Są również takie osoby, które pierwszy raz konsultują się z logopedą, bo wcześniej niepłynność nie stanowiła dla nich problemu, nie mieli możliwości uczestniczenia w terapii albo nie wiedzieli, że mogą sobie pomóc.

Do trzeciej grupy zaliczam osoby z niewłaściwą pozycją spoczynkową języka. Często są to pacjenci przed, w trakcie lub po zakończeniu leczenia ortodontycznego. Dowiadują się od lekarza, że mają niewłaściwą pozycję spoczynkową języka i/lub niedojrzały sposób połykania, co wiąże się z napieraniem języka na zęby i ryzykiem ich ponownego wykrzywienia po zdjęciu aparatu. Na ten temat mówiłam więcej w jednym z odcinków prowadzonego przeze mnie kanału na YouTubie:


Przedostatnia grupa, to ci, którzy chcą mówić ładniej, wyraźniej, wolniej, bardziej przekonująco. Zazwyczaj nie mają wad wymowy, często występują publicznie, prowadzą spotkania, warsztaty, szkolenia i chcą popracować nad emisją głosu i dykcją.

I na końcu wymienię osoby, z którymi najczęściej pracują neurologopedzi. Są to pacjenci, u których doszło do zaburzenia lub utraty mowy w związku z uszkodzeniami struktur mózgowych np. w wyniku udaru lub urazu.

Czy terapia dorosłych ma sens?
Oczywiście, że tak, ale... Weźmy pod uwagę osobę z wadą wymowy - dużo zależy od tego, czym wada jest spowodowana: czasami trzeba jedynie usprawnić mięśnie języka, ale niekiedy konieczne jest podcięcie wędzidełka czy usunięcie wady zgryzu. Jednak największe znaczenie ma motywacja, determinacja i zaangażowanie pacjenta. Jeżeli ktoś ma 30 lat, to przez około 25 lat utrwalał określony, nieprawidłowy sposób mówienia. Aby osiągnąć zamierzony efekt konieczne są systematyczne, codzienne ćwiczenia. Tak jest z każdym nawykiem.

Czy terapia dzieci jest łatwiejsza?
I tak i nie. U dzieci, z oczywistych względów, wada wymowy jest krócej utrwalana, ale dorosły sam podejmuje decyzję o terapii i w związku z tym często jest bardziej zmotywowany do codziennych ćwiczeń. Również ma większą świadomość ruchów narządów artykulacyjnych, więc łatwiej mu wytłumaczyć, w jaki sposób i gdzie powstaje określony dźwięk. Kluczowe jednak, i to powtórzę, jest zaangażowanie w terapię, regularność i niepoddawanie się przy pierwszych niepowodzeniach. Nigdy nie jest za późno na konsultację u logopedy i podjęcie decyzji o terapii.

Ewelina Strawa-Kęsek - logopeda, polonistka, edukatorka, mama Roberta. Doktor nauk humanistycznych, nauczyciel akademicki na Wydziale Polonistyki Uniwersytetu Jagiellońskiego, autorka narzędzi dydaktycznych, artykułów naukowych oraz książki poświęconej metodzie projektu edukacyjnego. Popularyzuje wiedzę logopedyczną, prowadząc kanał na YouTubie oraz profil na Instagramie. Zajmuje się terapią i diagnozą logopedyczną dzieci i dorosłych w swoim gabinecie logopedycznym w Krakowie - MOWOLOGIA.

Rozpowszechnianie niniejszego artykułu możliwe jest tylko i wyłącznie zgodnie z postanowieniami „Regulaminu korzystania z artykułów prasowych”i po wcześniejszym uiszczeniu należności, zgodnie z cennikiem.

Dodaj ogłoszenie

Wykryliśmy, że nadal blokujesz reklamy...

To dzięki reklamom możemy dostarczyć dla Ciebie wartościowe informacje. Jeśli cenisz naszą pracę, prosimy, odblokuj reklamy na naszej stronie.

Dziękujemy za Twoje wsparcie!

Jasne, chcę odblokować
Przycisk nie działa ?
1.
W prawym górnym rogu przegladarki znajdź i kliknij ikonkę AdBlock. Z otwartego menu wybierz opcję "Wstrzymaj blokowanie na stronach w tej domenie".
krok 1
2.
Pojawi się okienko AdBlock. Przesuń suwak maksymalnie w prawą stronę, a nastepnie kliknij "Wyklucz".
krok 2
3.
Gotowe! Zielona ikonka informuje, że reklamy na stronie zostały odblokowane.
krok 3