Pasja uczenia się jest w nas – rozmowa z Barbarą Kaszkur-Niechwiej laureatką konkursu EDUinspirator 2020

Materiał informacyjny Narodowej Agencji Programu Erasmus+ i Europejskiego Korpusu Solidarności
Gala Wręczenia Nagród EDUinspiracje
Gala Wręczenia Nagród EDUinspiracje
Co roku do konkursu EDUinspirator swoje zgłoszenia wysyłają osoby realizujące projekty z dziedziny edukacji, także tej nieformalnej. Laureatką zeszłorocznej edycji została prezes Krakowskiej Fundacji Addenda - Barbara Kaszkur-Niechwiej, która poprzez swoją działalność udowadnia, że edukacja dorosłych może być fascynującą przygodą – wystarczy jedynie powrócić do zakorzenionej w nas ciekawości świata.

Co skłoniło Panią do udziału w konkursie EDUinspirator?
Długo wzbraniałam się przed udziałem w konkursie – mimo że aktywnie biorę udział w wielu projektach, to nie lubię się tym chwalić. W końcu jednak do wysłania zgłoszenia namówili mnie ludzie, których lubię i bardzo cenię. To zresztą sprawiło, że razem czerpaliśmy przyjemność z wypełniania zgłoszenia, a potem wszyscy czekaliśmy na werdykt i ostatecznie – wspólnie cieszyliśmy się z wyników.

Realizujesz projekty edukacyjne, konkurs EDUinspirator jest dla Ciebie - zgłoś się do 30 czerwca: https://eduinspiracje.org.pl/eduinspirator-2021/

Czyli ostatecznie okazało się, że faktycznie warto było wysłać zgłoszenie.
Udział w konkursie jest ogromnie wartościowy dla osób aktywnych na polu edukacji. Przede wszystkim zmusza do przemyślenia i podsumowania własnych dokonań, na co zwykle brakuje czasu. Poza tym, ten konkurs dowartościowuje sferę edukacji dorosłych, która niestety nadal jest na marginesie wszelkich systemów edukacyjnych. A jest to niezwykle ważna dziedzina, w której pracują wartościowi i pełni zapału ludzie!

Zrealizowała Pani ponad 20 projektów jeśli liczyć tylko program Erasmus+. Czy jest wśród nich jakiś jeden najważniejszy? Jeśli tak - który i dlaczego?
Realizując kolejne projekty sama rozwijałam się i uczyłam - świata i siebie. Najważniejszy był dla mnie ten ostatni projekt o storytellingu. W nim zawierała się cała historia mojego rozwoju, wraz ze wszystkimi wzlotami i upadkami. Poza tym ten projekt dotyczył sztuki opowieści, która jest według mnie niezwykle istotna dla ludzkości. Odgrywa także specjalną rolę w moim własnym życiu.

To właśnie ten projekt opisała Pani w zgłoszeniu do konkursu EDUinspirator. Na czym dokładnie polegał?
Celem tego projektu było zbadanie międzynarodowym kontekście potencjału sztuki opowieści w tworzeniu strategii motywacyjnych w edukacji ludzi dorosłych, w szczególności tych mieszkających na terenach wiejskich. W projekcie analizowaliśmy czym jest, czym był i czym w ogóle może być storytelling. Staraliśmy się uchwycić jego istotę i zobaczyć jak funkcjonuje w różnych kontekstach kulturowych i społecznych.

W projekcie najpierw poszerzyliśmy naszą wiedzę na temat różnych aspektów storytellingu, a potem zbieraliśmy w każdym z krajów partnerskich informacje o opowieściach, opowiadaczach, książkach, zasobach internetowych, imprezach opowieści – wszystkim, co w jakikolwiek sposób dotyczyło sztuki opowiadania. Na ich podstawie staraliśmy się opracować pomysły zastosowania storytellingu, który motywowałby dorosłych do uczenia się. Wybrane pomysły były sprawdzane w praktyce na lokalnych zajęciach, a następnie analizowaliśmy rezultaty. Zorganizowaliśmy też kilka konferencji, podczas których podsumowaliśmy i upowszechniliśmy rezultaty naszego projektu. Ostatecznie cały materiał stał się też podstawą do stworzenia podręcznika.

Gdzie ten podręcznik jest obecnie używany?
Podręcznik jest rozpowszechniany swobodnie i nieodpłatnie, dlatego trudno dokładnie określić, kto z niego korzysta. Ale wiem, że prócz edukatorów dorosłych, zainteresowali się nim zawodowi storytellerzy, działacze społeczni, a nawet jedna z pracownic agendy UE zajmującej się zmianami klimatycznymi.

A skąd w Pani to zamiłowanie do opowiadania historii?
Mam naturę storytellera i czuję w sobie nie tylko zamiłowanie, ale niemal wewnętrzny przymus do tworzenia historii, do nieustannego konstruowania spójnych narracji łączących w jeden obraz różne elementy, czasem dość odległe od siebie. To ciągłe dostrzeganie i twórcze wykorzystywanie wzorców, archetypów, struktur istniejących od zawsze i stanowiących niezbywalny element człowieczeństwa i kultury. To wreszcie szczególny sposób postrzegania świata. A skąd się to u mnie wzięło? Nie wiem, możliwe że moja prawa półkula mózgu funkcjonuje w jakiś specjalny sposób, ponieważ wciąż wymyśla nowe narracje.

To jednak nie jedyny projekt, który Pani zrealizowała. Skąd czerpie Pani motywację do swoich działań?
Miałam wielkie szczęście, że wciąż mam w sobie ciekawość świata oraz chęć uczenia się. To właśnie te dwie cechy pozwalają nam z taką łatwością i przyjemnością uczyć się chodzić, mówić, eksplorować świat, gdy jesteśmy dziećmi. Wymyślanie i realizowanie kolejnych projektów nie wymagało więc ode mnie żadnej dodatkowe energii. Te projekty napędzane są moją naturalną siłą i są dla mnie czystą przyjemnością.

Co oprócz możliwości ciągłego uczenia się jest dla pani najważniejsze w realizowanych projektach?
Możliwość urzeczywistnienia jakiejś szczególnej perspektywy czy punktu widzenia, który wcześniej istniał jedynie w formie wyobrażeń. Lubię sprawdzać, w którą stronę rozwinie się dany projekt, co przyniesie nowego, jak zareagują na niego inni ludzie.

Opowiada Pani z entuzjazmem o swojej pasji do uczenia się. A przecież wielu osobom edukacja kojarzy się z nudnymi wykładami. Czy według Pani może ona wyglądać inaczej?
Uczenie się jest istotą samego życia. To ewolucja wyposażyła nas w ciekawość, zdolność do obserwacji i korzystania z doświadczenia. Proces uspołeczniania człowieka wymagał natomiast potem stworzenia formalnych systemów edukacji, w których nie zawsze udaje się nawiązać do tego „naturalnego” uczenia się. Edukacja, którą znamy, to raczej bierne słuchanie, a to właśnie jest dla wielu osób nudne. Moim zdaniem powrót do takiego sposobu uczenia się, jaki znamy z początku naszego życia, pozwoli przywrócić radość z kształcenia się.

Nauczyciel czy edukator powinien tworzyć i wspomagać takie sytuacje edukacyjne, w których uczniowie sami się uczą. Powinien delikatnie prowadzić uczniów w tym procesie, wzbudzać ich zaufanie. Uświadamiać, że błędy są tak samo wartościowe jak sukcesy – bo na równi uczymy się z obu. A przede wszystkim pokazać że prawdziwe, naturalne uczenie się jest czystą radością.

Więcej informacji o konkursie - https://eduinspiracje.org.pl/eduinspirator-2021/

Konkurs EDUinspiracje, EDUinspirator oraz EDUinspiracje Media należą do najważniejszych inicjatyw prowadzonych przez Narodową Agencję Programu Erasmus+ oraz Europejskiego Korpusu Solidarności. Ich celem jest wyłonienie oraz promocja najlepszych projektów zrealizowanych przez beneficjentów programów zarządzanych przez Narodową Agencję, jak i wskazanie najbardziej wartościowych rezultatów wypracowanych w trakcie tych przedsięwzięć.

frse