Zdrowie psychiczne w czasie pandemii

Materiał informacyjny Szpitala Klinicznego im. dr. Józefa Babińskiego w Krakowie
Wiele mówi się o tym,, że pandemia COVID-19 ma wpływ na zdrowie psychiczne, czy możemy powiedzieć cos na ten temat przy okazji Światowego Dnia Walki z Depresją. Czy pandemia rzeczywiście ma wpływ na nasze zdrowie psychiczne.

Dr Anna Depukat:

Nie tylko ma ale niestety będzie mieć też w przyszłości, doświadczamy jej wpływu zarówno na nasz dotychczasowy styl życia ale i nieustająca obawa przed niepewną przyszłością nie jest obojętna dla naszego zdrowia psychicznego. Zostaliśmy poddani, jako społeczeństwo, ale i każdy z nas, jako osoba, działaniu długotrwałego stresu. Pandemia obudziła u nas lęk, o zdrowie własne i naszych bliskich, o pracę, źródła utrzymania, o perspektywy dla nas i naszych rodzin. Dodatkowo zamkniecie, oraz brak możliwości takich codziennych, „domowych” sposobów na odstresowanie – jak uprawiane sportu, bieganie, ruch na świeżym powietrzu, a więc to, co często nie do końca świadomie, było naszym własnym sposobem radzenia sobie ze stresem, zostało nam niejako „zabrane”, czy ze względu na bezpieczeństwo w dobie epidemii zabronione. Skutki pandemii dotknęły również, a może nawet bardziej najmłodsze pokolenie – dzieci i młodzież. Brak kontaktów z rówieśnikami, brak ruchu, zamkniecie w czterech ścianach miało i ma ogromny destrukcyjny wpływ na psychikę dzieci i młodych ludzi. Długotrwałe korzystanie z środków elektronicznego przekazu ma dodatkowy niekorzystny wpływ na system nerwowy młodego człowieka. Dzieci wyczuwają także niepokój rodziców, ich obawy i leki, nawet wówczas, gdy chcemy ochronić ich przed tym co stresujące.

To, że pandemia będzie miała na nas wpływ wiedzieliśmy niemal od samego jej początku. Już w kwietniu specjaliści zwracali uwagę, że kłopoty ze zdrowiem psychicznym może mieć o 20 % więcej osób. Niestety te prognozy się sprawdzają, a potwierdza je nie tylko nasza codzienna praktyka w Szpitalu Babińskiego, ale też wskaźniki mogące sugerować pogarszanie się kondycji psychicznej społeczeństwa, w tym te najbardziej tragiczne – jak liczba samobójstw. Bo próby samobójcze są najczęściej konsekwencją zaburzeń depresyjnych, u osób, które nie otrzymały w porę wsparcia. Wzrost liczy samobójstw obserwujemy zarówno w grupie ludzi młodych, jak i osób dojrzałych – między 60 a 69 rokiem życia. Dokonanych samobójstw było w minionym 2020 roku w Małopolsce 475. Jak będzie w przyszłości, po części zależy od nas, od naszych działań i od tego, jak do tego zagrożenia podejdą ci, którzy decydują o finansowaniu nie tylko opieki bieżącej, ale także, co niesłychanie ważne, działań profilaktycznych.

Jest Pani współautorką Programu profilaktyki samobójstw pt. „Ty decydujesz jak reagujesz”. Jakie działania przewiduje ten program?

Program ukierunkowany jest przede wszystkim na profilaktykę w grupie ludzi młodych i zawiera plan działań mających wzmocnić psychiczną odporność młodych ludzi, ale również konkretne szkolenia skierowane do tych, którzy mają na młodych ludzi wpływ – nauczycieli, rodziców, ale i do osób pracujących w różnych obszarach – pracowników socjalnych, pedagogów, czy policjantów. Wszyscy oni muszą być uwrażliwieni na zagrożenia, jakie niesie ze sobą, np. przemoc rówieśnicza, a dziś również skutki osamotnienia, braku możliwości kontaktów z kolegami czy przyjaciółmi. Program obejmuje oczywiście także wsparcie terapeutyczne w sytuacjach, gdy u młodych ludzi narasta poczucie osamotnienia, zagrożenia, braku radzenia sobie z problemami. Uważamy, że niezbędne są warsztaty dla dzieci i młodzież oraz dla ich nauczycieli i rodziców. Zarówno nauczyciele jak i rodzice muszą zostać uwrażliwieni na pierwsze symptomy kryzysów emocjonalnych u młodych ludzi, bo czasem szczera rozmowa potrafi rozładować takie napięcia. Ważne aby przygotowani byli do nich także terapeuci środowiskowi, pedagodzy oraz psychoterapeuci czy psycholodzy z przygotowaniem pedagogicznym.

Niezależnie od tego istnieje stale rozbudowywany system profesjonalnej opieki. Szpital Babińskiego w Krakowie już w 2019 r. podjął wyzwanie organizacji opieki nad dziećmi i młodzieżą. W czerwcu tegoż roku, wiec po kilku miesiącach od tej decyzji otwarliśmy Poradnię Zdrowia Psychicznego, a w listopadzie oddział dzienny. W kwietniu 2020 roku, pomimo pandemii rozpoczęły działalność trzy Poradnie Psychologiczne dla tej grupy wiekowej. Zatrudnieni tu, wyszkoleni odpowiednio terapeuci i psychologowie dziecięcy decydują czy dziecko lub młody człowiek potrzebują wizyty u psychiatry czy też wystarczy im pomoc i wsparcie psychologa, psychoterapeuty. Nasz Szpital prowadzi też uzupełniające szkolenia, bo to czego najbardziej brakuje to odpowiednio wykwalifikowana kadra. Wreszcie wiosną zamierzamy otworzyć Środowiskowe Centrum Zdrowia Psychicznego dla młodych pacjentów.

Jakie rekomendacje czy rady dałaby Pani Doktor naszym Czytelnikom w związku ze Światowym Dniem Walki z Depresją?

Chociaż depresja jest zaburzeniem złożonym o wieloczynnikowej etiologii (najlepiej opisywanej przez model biopsychospołeczny) i może być warunkowana przez nasze osobiste i indywidualne predyspozycje, to nawet jeśli mamy takie skłonności, można próbować osłabić oddziaływanie czynników zewnętrznych, które wywołują w nas przygnębienie czy smutek. Jeżeli nic z nim nie zrobimy, będzie narastał i może stać się niebezpieczny dla naszego zdrowia, a nawet życia. Mówiłam, że ruch, sport, słowem zdrowy wysiłek, pomaga nam pozbyć się złych emocji. Ważne są też możliwości kontaktu z osobami bliskimi, do których mamy zaufanie czy po prostu kontaktu z drugim życzliwym człowiekiem. Często mówimy „nie chce martwić moich bliskich, przerzucać na nich moich problemów”. Możliwość otrzymania wsparcia od bliskich jest jednak bezcenna. W sytuacjach gdy smutek nie chce ustąpić, warto skorzystać z profesjonalnej pomocy. Mamy nadzieję, że w tej pandemicznej sytuacji wzrostu zaburzeń depresyjnych uda nam się zdobyć fundusze na przywrócenie konsultacji w ramach doskonale sprawdzającego się programu „Wyprzedzić smutek”. Wreszcie nie można bać się kontaktu z profesjonalistą - lekarzem czy lekarzem psychiatrą. Jesteśmy po to, aby pomagać w takich właśnie trudnych sytuacjach. Ważne aby z problemami nie pozostawać samemu.

https://babinski.pl/

Wideo

Dodaj ogłoszenie