Nasza Loteria SR - pasek na kartach artykułów

Jasełka. Pochodzą z Włoch, a rozgościły się w Polsce. Sprawdź, jak bożonarodzeniowe spektakle budują świąteczny nastrój

Podczas jasełek, na scenie roi się od aniołów. Tak wyglądały jasełka w Poznaniu, w Zespole Szkół Specjalnych 102
Podczas jasełek, na scenie roi się od aniołów. Tak wyglądały jasełka w Poznaniu, w Zespole Szkół Specjalnych 102 Fot. Grzegorz Dembinski / Polska Press
Jasełka każdego roku budują bożonarodzeniowy nastrój. Te współczesne, organizowane w przedszkolach i szkołach, to nie tylko świąteczna tradycja, ale też dobra zabawa. Dzieci wcielają się w różnorodne role, recytują, śpiewają i muzykują, a rodzice i dziadkowie ze wzruszeniem obserwują popisy najmłodszych. To również okazja do wyjątkowych spotkań, słodkiego poczęstunku i dzielenia się opłatkiem. Skąd wzięła się tradycja jasełkowych przestawień? Czy zawsze wyglądały tak samo? Przyglądamy się jasełkowym tradycjom.

Spis treści

Co to są jasełka? Skąd wywodzi się ich tradycja?

Jasełka to tradycyjne widowiska, których tematem jest Boże Narodzenie. Wzorowane są one na średniowiecznych misteriach franciszkańskich. Za twórcę tych przestawień uważa się św. Franciszka z Asyżu. Pierwsze takie misterium miało odbyć się w 1223 roku we włoskim Greccio. Treścią tradycyjnych jasełek była historia narodzenia Jezusa w Betlejem oraz spisek Heroda.

Zobacz, jak mogą wyglądać stroje aktorów do jasełek

Do Polski zwyczaj urządzania świątecznych spektakli traktujących o narodzinach Jezusa, przywędrował na przełomie XIV i XV wieku. Nazwa jasełek wywodzi się natomiast od staropolskiego słowa „jasło”, oznaczającego „żłób”, w którym to, według Pisma Świętego, leżało Dzieciątko. W różnych regionach kraju jasełka bywają nazywane również szopką lub betlejemką.

Czy jasełka dawniej wyglądały tak samo?

W dzisiejszych jasełkach wątek Heroda nie jest zwykle mocno eksponowany. W przedszkolach i szkołach mali aktorzy skupiają się na wątku narodzin Jezusa w Betlejem, znaków, jakie towarzyszył temu wydarzeniu, oraz wizycie w stajence Trzech Królów, którzy przynieśli Dzieciątku dary.

Dziś aktorzy odgrywają role Świętej Rodziny, Trzech Mędrców, aniołków, pastuszków, a nawet zwierzątek. Ze względów praktycznych, rola małego Jezuska przydzielana jest zwykle… przypominającej niemowlę lalce.

Nie zawsze jednak było tak samo. Początkowo w jasełkach występowały… nieruchome figury. Z czasem zastąpiły je marionetki. Bożonarodzeniowe spektakle do pierwszej połowy XVIII wieku odbywały się w polskich kościołach. Biskupi wprowadzili jednak zakaz wystawiania przedstawień w świątyniach. Uważali bowiem, że jasełka coraz częściej pełne są treści, scen i postaci świeckich, a przedstawienia stają się zbyt ludyczne.

To jednak nie spowodowało, że jasełkowe tradycje zanikły – wręcz przeciwnie. Szopki i jasełkowe treści przejęte zostały przez kolędników. Z czasem tematyka przedstawień stawała się coraz szersza, a z jasełkowych grup zrodziły się wędrowne, ludowe teatrzyki.

Kto dziś przygotowuje jasełka i dla kogo? Kiedy robi się jasełka?

Jasełka organizowane są dziś w przedszkolach i szkołach, a także w domach kultury, teatrach, a także jako wydarzenia plenerowe. Zwykle oglądać je można przed Bożym Narodzeniem i są swoistym wprowadzeniem do świątecznych obchodów. Jasełka organizowane są również po świętach – w pierwszej połowie stycznia. Kulminacją jest Święto Trzech Króli. I właśnie orszak Trzech Króli, który przemierza ulice wielu miejscowości w Polsce, jest zaliczany do jasełkowych inscenizacji.

od 7 lat
Wideo

Tadeusz Płużański - Dlaczego warto pielęgnować pamięć o wyklętych

Dołącz do nas na Facebooku!

Publikujemy najciekawsze artykuły, wydarzenia i konkursy. Jesteśmy tam gdzie nasi czytelnicy!

Polub nas na Facebooku!

Dołącz do nas na X!

Codziennie informujemy o ciekawostkach i aktualnych wydarzeniach.

Obserwuj nas na X!

Kontakt z redakcją

Byłeś świadkiem ważnego zdarzenia? Widziałeś coś interesującego? Zrobiłeś ciekawe zdjęcie lub wideo?

Napisz do nas!

Polecane oferty

Materiały promocyjne partnera

Materiał oryginalny: Jasełka. Pochodzą z Włoch, a rozgościły się w Polsce. Sprawdź, jak bożonarodzeniowe spektakle budują świąteczny nastrój - Strefa Edukacji

Wróć na gazetakrakowska.pl Gazeta Krakowska