W zatorskich miejskich archiwach można znaleźć przepisy na karpia z połowy XVIII wieku, niektóre naprawdę wyszukane. „Powybierawszy ozorki karpiom włóż w rynkę, masła dobrego dodaj, cebuli siekanej, pieczonej ociągnij to w maśle, wlej trochę wody i soli, limonią usiekaj drobno, pieprzu i gałki przyważ, a daj na stoł”...
Czemu na karpia? Bo Zator karpiem stoi! To z tutejszych stawów, których geneza sięga XIV wieku, na wawelskie, królewskie stoły trafiały karpie z Księstwa Zatorskiego (1445-1564). Jedynie ryba z zatorskiej hodowli nosi miano królewskiej, a karp zatorski został zarejestrowany w Brukseli jako produkt regionalny.
Pierwsza książka o „rybieniu stawu”
O tym, jak ważny dla gospodarki stawowej był karp, świadczy fakt, iż właśnie o jego hodowli opublikowano pierwszą techniczną książkę w języku polskim: „O sprawie, sypaniu, wymierzaniu i rybieniu stawu, także o przekopach o warzeniu i prowadzeniu wody. Książki wszystkim gospodarzom potrzebne”. Napisana została w 1573 roku przez Olbrychta Strumieńskiego, zarządcę dóbr Firlejów w Balicach. Przez wiele lat była ona podstawową publikacją gospodarki rybackiej w Europie.
Zatorskie święta karpia
Zator słynie przede wszystkim ze „Święta Karpia”, wielkiego wydarzenia artystyczno-kulinarnego na mapie Małopolski, które promuje gminę daleko poza jej granice, a podczas imprezy spotykają się delegacje z zagranicznych miast partnerskich Zatora.
W ciągu trzech dni trwania Święta Karpia do miasta zjeżdża kilkanaście tysięcy turystów! Podczas obchodów można podziwiać występy wielu zespołów z kraju i z zagranicy oraz dobrze się bawić.
Obchodom towarzyszy zawsze wystawa ryb słodkowodnych organizowana przez RZD w Zatorze.
Święto jest okazją by spróbować podawanego na wiele sposobów karpia np.: „po zatorsku” w śmietanie z grzybami, zieloną pietruszką i serem, marynowanego, a także wędzonego.
Regionalną renomę „Święta Karpia” potwierdziło jego zwycięstwo w 2005 roku, w plebiscycie „Wielkie Odkrywanie Małopolski”. „Karp zatorski” wędzony zdobył kilka nagród na różnego rodzaju konkursach organizowanych na terenie Polski południowej. Jest on laureatem Złotego Orła – za najlepszy produkt regionalny Małopolski Zachodniej oraz zajął drugie miejsce w konkursie „ Nasze Kulinarne Dziedzictwo – Perły 2006”.
Pyszne potrawy z karpia zatorskiego
Wielkie Zatorkie Żniwa Karpiowe to drugie co do wielkości, po lipcowym Święcie Karpia, wydarzenie kulinarno-artystyczne. Ta wyjątkowa impreza, która jest zarazem zwieńczeniem Festiwalu Doliny Karpia, ma swój niecodzienny charakter. W tym wydarzeniu uczestniczą przede wszystkim przedstawiciele organizacji kulinarnych, kulturalnych, artystycznych oraz najliczniej rybacy. Na straganach królują potrawy z karpia zatorskiego przygotowane przez Koła Gospodyń i Gospodarzy Wiejskich z terenu gminy Zator, które nie po raz pierwszy udowodniają, że nie mają sobie równych w przyrządzaniu rodzimego karpia.
Zatorski Jarmark Karpiowy
Cyklicznie - tuż przez świętami Bożego Narodzenia - zatorski Rynek wypełnia świąteczna atmosfera. To za sprawą kolejnego wielkiego święta w Dolinie Karpia – Zatorskiego Jarmarku Karpiowego. Do Zatora zjeżdżają się nie tylko turyści i chętni wrażeń, ale przede wszystkim restauratorzy, smakosze i cenieni znawcy kulinarni. Nie w Krakowie czy Warszawie, ale właśnie tutaj można kupić wigilijnego karpia zatorskiego, zwanego także karpiem królewskim. Jego wyjątkowość, delikatny smak i marka sprawia, że praktycznie każdy chce go mieć!
Jedzmy więc karpie! Nie tylko od święta.

Jak zrobić karpia po zatorsku? [PRZEPIS]
Składniki
- 1 kg karpia zatorskiego
- 2 jajka
- 10 dag sera żółtego
- 10 dag pieczarek
- zielona pietruszka
- sól, papryka, pieprz
- mąka
- śmietana
- masło lub margaryna
Wykonanie
Sprawioną rybę pokroić na kawałki i posolić. Kawałki obtoczyć w mące, wymieszanej z papryką i odrobiną pieprzu. Upiec na gorącym tłuszczu na złoty kolor. Upieczone kawałki układać warstwami w prodiżu lub w
naczyniu żaroodpornym. Każdą warstwę posypać ugotowanymi na twardo i pokrojonymi jajkami, zieloną pietruszką (posiekaną), tartym żółtym serem oraz smażonymi pieczarkami. Na wierzch położyć kawałki masła lub margaryny i mocno zapiec pod przykryciem przez pół godziny. Przed podaniem zalać kwaśną śmietaną i ponownie zapiec.
Zobacz przepisy na wigilijnego karpia:
Karp tradycyjny od Koła Gospodyń Wiejskich
Przepis na świątecznego, tradycyjnego smażonego karpia
Karp w śmietanie z pieczarkami i makaronem
Zobacz też:
Zobacz koniecznie:
Zobacz też:
Zobacz też:
Zobacz koniecznie:
Zobacz też:
Zobacz też:
Zobacz też:
Źródło: Agencja TVN
