Kultowe tramwaje w Krakowie obchodzą 40. urodziny

(karo)
40 lat temu na krakowskie torowiska po raz pierwszy wyjechał  tramwaj 105N, produkowany w chorzowskim przedsiębiorstwie Konstal.
40 lat temu na krakowskie torowiska po raz pierwszy wyjechał tramwaj 105N, produkowany w chorzowskim przedsiębiorstwie Konstal. Joanna Urbaniec / Polskapresse
W niedzielę mija dokładnie 40 lat od dnia, w którym na krakowskie torowiska po raz pierwszy wyjechał tramwaj 105N, produkowany w chorzowskim przedsiębiorstwie Konstal. Aby przypomnieć o tym mieszkańcom Krakowa, w najbliższą niedzielę na linii nr 1 wyjątkowo pojawi się właśnie ten typ tramwaju. Będzie kursował od 5.30 do 21.

Pierwsze cztery nowe tramwaje tego typu dostarczone zostały do Krakowa pod koniec stycznia 1975 roku. Następny miesiąc przeznaczono na szkolenie mechaników i motorniczych. Nowoczesne jak na te czasy tramwaje trafiły do zajezdni w Nowej Hucie, skąd 1 marca wyjechały na linię nr 1, która łączyła Salwator z Bieńczycami (obecne rondo Hipokratesa). Początkowo pasażerowie skarżyli się na bardzo duży tłok, bo na linie zamiast składu wagonów kierowano pojedyncze wagony 105N. Podróżowały nimi m.in. tysiące pracowników Huty im. Lenina (obecnie ArcelorMittal Poland S.A.).

Spośród 980 wyprodukowanych wagonów serii 105N do krakowskiej zajezdni Nowa Huta trafiły 163 egzemplarze. Oznaczono je kolejno od numeru 266 do 427. Po wielu uwagach krytycznych skierowanych do producenta przez miejskich przewoźników z całej Polski, pierwotny model wagonu 105N został zmodyfikowany. Pierwsze odmienione wagony o nazwie 105Na dostarczono do Krakowa już w 1979 roku. Ich dostawy trwały przez całe lata osiemdziesiąte. Ostatnie osiem egzemplarzy zakupiono jesienią 1992 roku. Łącznie MPK w Krakowie zakupiło 316 sztuk wersji 105Na. Wagony pierwszej serii w poddano remontom generalnym, w czasie których upodobniono je elektrycznie i mechanicznie do wagonów serii 105Na, nadając im, dla odróżnienia, oznaczenie 105NG oraz numery z przedziału zaczynającego się na cyfrę 6.

Początkowo wszystkie wagony z Konstalu kierowane były wyłącznie do zajezdni Nowa Huta, obsługującej przewozy do kombinatu metalurgicznego, położonego we wschodniej części miasta. Dopiero w 1980 roku zajezdnia Podgórze otrzymała dwa pierwsze wagony 105N. Przychodzące z Chorzowa w latach osiemdziesiątych wozy typu 105Na trafiły w większości do podgórskiej zajezdni.

W 1979 roku dzięki zmianie w układzie sterowania, możliwe stało się połączenie większej liczby wozów (dotyczyło to też w późniejszym okresie wagonów 105NG). Najprawdopodobniej 24 listopada 1979 roku na najbardziej obciążoną linię nr 16 zostały skierowane pociągi trójwagonowe. W 1983 roku trzywagonowe składy pojawiły się także na czwórce, a w dalszych latach na kolejnych liniach.

Przypomnijmy, że wagony 105N zastąpiły produkowane w chorzowskim Konstalu tramwaje typu 13N i 102Na. W odróżnieniu od nich, oprócz nowoczesnego wyglądu, wagon 105N miał niebagatelną zaletę użytkową - w ścianie tramwaju, na zaledwie 13 metrach długości pojazdu, umieszczono aż cztery pary dużych drzwi, umożliwiających na przystankach szybką wymianę pasażerów. Ten element miał bardzo duże znaczenie na zatłoczonych liniach obsługiwanych przez tramwaje. Na wysokość podłogi umieszczoną niemal 90 cm nad szyną nikt nie zwracał wtedy większej uwagi.

Mimo licznych mankamentów technicznych i użytkowych wagony 105N tak bardzo wpisały się w świadomość pasażerów, że dla wielu z nich pewnie trudno będzie sobie wyobrazić moment ich zniknięcia z ulic Krakowa. „Akwaria", bo tak je dziś zwykle nazywamy, powoli znikają z ulic Krakowa. Są zastępowane niskopodłogowymi wagonami wyposażonymi w najnowsze technologie zarówno w zakresie prowadzenia wagonu, jak i wyposażenia dla pasażerów (m.in. klimatyzacja, system informacji pasażerskiej, monitoring).

MPK SA posiada obecnie 266 pociągów tramwajowych, z czego 32 to pociągi złożone z dwóch lub trzech wagonów 105N. Po zakończeniu dostaw nowoczesnych wagonów przez przedsiębiorstwo PESA SA z Bydgoszczy, z krakowskich torowisk zostaną wycofane potrójne składy wagonów 105N.

Zobacz najświeższe newsy wideo z kraju i ze świata
"Gazeta Krakowska" na Youtube'ie, Twitterze i Google+
Artykuły, za które warto zapłacić! Sprawdź i przeczytaj

Codziennie rano najświeższe informacje z Krakowa prosto na Twoją skrzynkę e-mail. Zapisz się do newslettera!

Wrócą handlowe niedziele?

Wideo

Komentarze 4

Komentowanie artykułów jest możliwe wyłącznie dla zalogowanych Użytkowników. Cenimy wolność słowa i nieskrępowane dyskusje, ale serdecznie prosimy o przestrzeganie kultury osobistej, dobrych obyczajów i reguł prawa. Wszelkie wpisy, które nie są zgodne ze standardami, proszę zgłaszać do moderacji. Zaloguj się lub załóż konto

Nie hejtuj, pisz kulturalne i zgodne z prawem komentarze! Jeśli widzisz niestosowny wpis - kliknij „zgłoś nadużycie”.

Podaj powód zgłoszenia

k
k.klimek

linia 4 również jak trasa nr 52 nawet w 43 metrowych Krakowiakach jest dość duże załadowanie .
na linii nr 4 jest problem od biprostalu do cystersowa a na linii nr 52 od centrum kongresowe do
os. piastów.

G
Gość

I geje motorniczowie to tylko TRAMWAJ

D
Darek

W latach 90 jeździłem do liceum 18, przeważnie o tej samej porze i bardzo często przyjeżdżał skład o nrach 772 i 773. Pamiętam po dwudziestu latach.

a
asm.

Nie pamiętam pierwszych dostaw "akwariów", ale pamiętam końcówkę lat 70' ubiegłego wieku. Linie nowohuckie były zdominowane przez akwaria , 5,9, 14, 16 (ta w trójskładach), 20, 22 - częściowo, 26, 27, 28 (ta miała jeden wagon), część kursów też była obsługiwana wagonami 102 N/Na pojedynczo i podwójnie (4,16, 26, 2x 102N/Na), z krakowskich linii akwaria z NH pojawiały się na 13, 11. Cechą charakterystyczną była umieszczona na dachu wagony, z przodu tablica z numerem linii, cyfry były wycięte w blasze, wagony 105 N, niektóre miały grafitowe, przyciemniane szyby i naprawdę jak na tamte czasy wyglądały nowocześnie, zwłaszcza na tle głośnych, starych wagonów typu N. Potem zaczęły się "akwaria" pojawiać na kolejnych liniach, także "podgórskich". Na 11 (2x 105 N/Na)(1980), na 3 (1980), na 15, 18 (1x105Na)(1981/82), na 25(NH) (2x105Na) i 4(NH) (2x, 3x 105Na) (1983), 1 (1, 2x 105Na)(1984), i dalej kolejno na liniach 2, (1x 105Na)(1985), 6, 7, 17 (2x 105Na) i 12(NH)(3x105Na)(1986), (1, 2x 105Na) na liniach 10, 19, 21 (1987) i (2, 3x105Na) na liniach 8 i 24 (1988). Potem jeszcze dokupiono tych wagonów w 1992r 8 sztuk zastąpiło wagony typu 102N. Trudno będzie sobie wyobrazić miasto bez tych sympatycznych, wszędobylskich tramwajów.

Dodaj ogłoszenie

Wykryliśmy, że nadal blokujesz reklamy...

To dzięki reklamom możemy dostarczyć dla Ciebie wartościowe informacje. Jeśli cenisz naszą pracę, prosimy, odblokuj reklamy na naszej stronie.

Dziękujemy za Twoje wsparcie!

Jasne, chcę odblokować
Przycisk nie działa ?
1.
W prawym górnym rogu przegladarki znajdź i kliknij ikonkę AdBlock. Z otwartego menu wybierz opcję "Wstrzymaj blokowanie na stronach w tej domenie".
krok 1
2.
Pojawi się okienko AdBlock. Przesuń suwak maksymalnie w prawą stronę, a nastepnie kliknij "Wyklucz".
krok 2
3.
Gotowe! Zielona ikonka informuje, że reklamy na stronie zostały odblokowane.
krok 3