Kuchnia podhalańska. Przysmaki kuchni góralskiej, które przygotujesz w domu [PRZEPISY]

mad
Chcesz poznać prawdziwe przysmaki podhalańskiej kuchni? Zobacz przepisy na prawdziwe góralskie dania! Fot. Paweł Epler
Kuchnia góralska – przepisy. Moskole, góralska kwaśnica, czy pieczona baranina... Tradycyjna kuchnia góralska nie należy do specjalnie wykwintnych, jednak urzeka doskonałym i niepowtarzalnym smakiem. Moskole, kwaśnica, dania z oscypkiem, pieczona baranina to tylko niektóre przysmaki podhalańskiej kuchni. Zebraliśmy dla Was sprawdzone przepisy naszych Czytelników na prawdziwe dania podhalańskiej kuchni!

Podstawa góralskiej kuchni to ziemniaki i... kapusta. Te pierwsze, zwane grulami, znajdują wiele zastosowań. Góralki przyrządzały z nich kilka rodzajów klusek. Z ziemniaków powstawał także tzw. moskol, który doskonale zastępował chleb.

Moskol doczekał się nawet przyśpiewki: 



Moskolicku łowsiany
na blasce piecony

jesceś nie upiecony
juzześ łobrymbiony



Z kiszonej kapusty przyrządza się natomiast słynną kwaśnicę, czyli zupę na soku z kiszonej kapusty i kapustę z grochem.

 Co jeszcze można zjeść na Podhalu? Zobaczcie przepisy i zróbcie prawdziwie podhalańskie dania w domu!

Podhalańskie moskole.
Podhalańskie moskole. Fot. Paweł Epler

Prawdziwe podhalańskie moskole z niebanalnym masłem

Przepis Agnieszki Delkowskiej, góralki z dziada pradziada, autorki bloga Lady Kitchen

Składniki

  • 2 kilogramy ugotowanych i przeciśniętych przez praskę ziemniaków
  • ok. 1/2 kg mąki pszennej

Składniki na masło ziołowo-pomidorowe

  • masło
  • 1/2 pęczka pietruszki
  • 1/2 pęczka koperku
  • ząbek czosnku
  • 5 pomidorów suszonych w oleju

Wykonanie
Ziemniaki najlepiej uklepać w misce i podzielić na 4 części. Usunąć jedną (dodajemy ją do zagniatania) i w miejsce po ziemniakach wsypać tyle mąki, żeby dokładnie wyrównała się mąka z ziemniakami. Dołożyć usuniętą część i wyrobić zwarte ciasto. Uformować cienkie placuszki i smażyć na suchej patelni po 2-3 minuty z każdej strony.
Masło ziołowo-pomidorowe. Kostkę masła połączyć z drobno posiekaną pietruszką (1/2 pęczka), koperkiem (1/2 pęczka), ząbkiem czosnku przepuszczonym przez praskę i 5 pomidorami suszonymi w oleju. Wymieszać masło i podawać go na ciepłe moskole.

Prawdziwa podhalańska kwaśnica.
Prawdziwa podhalańska kwaśnica. Fot. Paweł Epler

Rozgrzewająca kwaśnica góralska mojej babci

Przepis na prawdziwą kwaśnicę! Agnieszka Delkowska z Kościeliska z pasją zgłębia tajniki gotowania i pieczenia. Jest autorką bloga Lady Kitchen. Zdradziła nam przepis na kwaśnicę, która od lat przygotowywana jest w jej podhalańskim domu.

Składniki

  • około 5 litrów wody
  • 1 kg wędzonych mięsnych żeberek
  • 1 kg kapusty kiszonej dobrej jakości
  • 5 ząbków czosnku
  • 4 ziarna jałowca
  • kilka ziaren pieprzu
  • gałązka tymianku
  • gałązka rozmarynu
  • około 1 łyżeczki cząbru - świeży lub suszony
  • lubczyk - kilka gałązek lub 1,5 łyżeczki suszonego
  • 4 suszone grzyby, wcześniej namoczone
  • szklanka soku z kiszonej kapusty
  • osobno ugotowane ziemniaki pokrojone w kostkę

Wykonanie
Żeberka pokroić w kawałki, zalać zimną wodą, dodać jałowiec, pieprz, tymianek, rozmaryn i lubczyk. Na wolnym ogniu ugotować esencjonalny wywar. Do osobnego garnka posiekać kapustę kiszoną, zalać zimną wodą tak, żeby lekko przykryć kapustę. Ugotować do miękkości. W połowie gotowania do kapusty dodać namoczone i pokrojone grzyby. Jak kapusta zmięknie, dołożyć ją do wywaru i żeberek, dołożyć razem z wodą, w której się gotowała. Dolać sok z kapusty i dodać przeciśnięte ząbki czosnku. Doprawić solą, pieprzem, cząbrem. Spróbować. Jeśli za mało kwaśna, dolać soku z kiszonej kapusty. Jeśli nie macie, to może być sok z cytryny. Nie maltretujcie kwaśnicy octem, maggi ani kwaskiem cytrynowym. Dobrej jakości składniki bronią się same swoim smakiem. Ugotowane ziemniaki przełożyć na talerz i zalać gorącą kwaśnicą. Kwaśnica jak każda potrawa z kapusty ma to do siebie, że po każdym odgrzaniu smakuje coraz lepiej. Jest cudownie kwaśna i rozgrzewająca.

Pieczona podhalańska baranina.
Pieczona podhalańska baranina. Fot. archiwum

Pieczona podhalańska baranina

Przepisem na pieczoną baraninę podzieliła się Maria Krzeptowska z Koła Gospodyń Wiejskich w Kościelisku. Potrawa zdobyła I miejsce w konkursie „Sykowne gaździny z Kościeliskiej gminy” w 2015 roku.

Składniki

  • kawał baraniny (ok. 1 kg)
  • przyprawy (czosnek, majeranek, ziele angielskie, liść laurowy, wegeta, sól, pieprz, oliwa)
  • pietruszka
  • marchew
  • seler
  • cebula

Wykonanie
Baraninę zapeklować w oliwie z dodatkiem czosnku, majeranku, liścia laurowego, wegety, soli i pieprzu. Na drugi dzień obsmażyć mięso na patelni, dodać startą na tarce marchew, pietruszkę, seler, pokrojoną w kostkę cebulę i przyprawy do smaku. Dusić do miękkość około 3,5 godziny.

Podhalańska zupa bryndzowa.
Podhalańska zupa bryndzowa. Fot. Paweł Epler

Podhalańska zupa bryndzowa

Przepis Agnieszki Delkowskiej, autorki bloga Lady Kitchen

Składniki 

  • 2,5 litra wywaru warzywnego 
  • 30 dag boczku wędzonego 
  • 1/2 kg bryndzy owczej 
  • 400 ml kwaśnej śmietany 
  • 2 ząbki czosnku 
  • sól, pieprz, majeranek 
  • kilka  pokrojonych w kostkę i ugotowanych ziemniaków 
  • marchewka (pokrojona ugotowana z ziemniakami)

 

Wykonanie 
Z pora, selera, pietruszki, marchewki, cebuli i świeżego lubczyk ugotować na wolnym ogniu wywar.  
Do bardzo gorącego dodać bryndzę. Zmniejszyć ogień i dodawać kolejno - przesmażony boczek pokrojony w drobną kostkę (razem z wytopionym tłuszczem), ugotowane ziemniaki i marchewkę. Do osobnej miski wlać śmietanę i trochę gorącej zupy. Wymieszać. Zahartowaną śmietanę wlać do zupy. Dodać wyciśnięty czosnek. Pieprzem pieprzem i majerankiem i ewentualnie solą. 

Podhalański żur z kiełbasą na serwatce z grulami.
Podhalański żur z kiełbasą na serwatce z grulami. Fot. Wojciech Matusik

 

Podhalański żur z kiełbasą na serwatce z grulami

Przepisem na żur na serwatce podzieliła się z nami Ewa Słodyczka, przewodnicząca Koła Gospodyń Wiejskich z Kościeliska. Spróbujcie, bo jest pyszny!

Składniki

  • wywar z szynki świątecznej
  • 2 litry maślanki
  • szklanka żuru
  • kiełbasa
  • boczek
  • cebula
  • tarty chrzan
  • śmietana
  • ziemniaki

Wykonanie
Maślankę podgrzać (nie gotować!), odcedzić przez gęste sito, powstanie serwatka, którą trzeba dodać do wywaru z szynki. Kiełbasę pokroić w talarki, cebulę i boczek w kostkę. Wszystko podsmażyć, dodać do wywaru. Doprawić. Dodać starty chrzan zagotować, wlać śmietanę i żur. Zagotować. Podawać z grulami.

Szybka tarta po góralsku z oscypkiem.
Szybka tarta po góralsku z oscypkiem. Fot. archiwum

Szybka tarta po góralsku z oscypkiem

Janina i Andrzej Gutowie mieszkają w Poroninie. Obydwoje są inżynierami po Politechnice Krakowskiej, ale zawsze mocno trzymali się tradycji - także w kuchni. Dziś razem z dziećmi prowadzą karczmę i pensjonat Honielnik na Gubałówce. Pani Janina od zawsze świetnie gotuje i lubi eksperymentować w kuchni.

Składniki

  • gotowe ciasto francuskie
  • 20 dag wędliny
  • 20 dag pieczarek
  • 20 dag oscypka
  • cebula czerwona
  • papryka
  • 3 jajka
  • szklanka śmietany kremówki
  • świeże zioła (estragon, majeranek)

Wykonanie
Przesmażyć na maśle pokrojone pieczarki. Wyłożyć ciastem formę do tarty bądź inną i podpiec około 10 minut w piekarniku nagrzanym do 200 stopni.
Wyjąć z pieca, wysypać na ciasto pokrojone wędlinę, pieczarki, cebulę, paprykę, ciut posolić (ewentualnie potrzepać pieprzem) i zalać roztrzepanymi jajkami razem ze szklanką śmietany. Na koniec posypać startym oscypkiem. Tak przygotowane włożyć do piekarnika jeszcze na 30-40 min.
Można podawać z sezonowymi surówkami, ale sama też dobra.

Tradycyjny wielkanocny mazurek Koła Gospodyń Wiejskich z Kościeliska.
Tradycyjny wielkanocny mazurek Koła Gospodyń Wiejskich z Kościeliska. Fot. Wojciech Matusik

Tradycyjny wielkanocny mazurek Koła Gospodyń Wiejskich z Kościeliska

Przepisem na pyszny mazurek podzieliła się Sara Sieradzan, członkini koła.

Składniki na ciasto

  • 35 dag mąki pszennej
  • 10 dag cukru pudru
  • 20 dag masła, zimnego
  • łyżka śmietany 18 proc.
  • 2 żółtka

Składniki na masę krówkową

  • 1/2 puszki gotowej masy krówkowej
  • 5 łyżek dżemu morelowego

Dodatkowo

  • rodzynki
  • płatki migdałów
  • kandyzowana skórka pomarańczowa lub cytrynowa
  • daktyle, orzechy, itp. (według smaku)

Wykonanie
Mąkę przesiać, dodać masło, posiekać, dodać żółtka, cukier, śmietanę, szybko zagnieść.
Blachę o wymiarach 35x25 cm wysmarować masłem, wyłożyć papierem do pieczenia. Ciasto rozwałkować, przenieść na blaszkę, dokładnie wylepić spód i wyrównać. Ozdobić wokół skręconym wałeczkiem ciasta (wersja wielkanocna).
Piec w temperaturze 200 st. przez ok. 20 minut, na jasnozłoty kolor. Ciasto jest płaskie, ale właśnie takie ma być! Ostudzić!
Dżemem morelowym, a potem gotową masą krówkową posmarować upieczone i wystudzone ciasto.
Posmarowane ciasto udekorować bakaliami. Mogą to być rodzynki, płatki migdałów, kandyzowana skórka pomarańczowa lub cytrynowa, daktyle, orzechy, itp.

Wideo

Rozpowszechnianie niniejszego artykułu możliwe jest tylko i wyłącznie zgodnie z postanowieniami „Regulaminu korzystania z artykułów prasowych”i po wcześniejszym uiszczeniu należności, zgodnie z cennikiem.

Komentarze

Ta strona jest chroniona przez reCAPTCHA i obowiązują na niej polityka prywatności oraz warunki korzystania z usługi firmy Google. Dodając komentarz, akceptujesz regulamin oraz Politykę Prywatności.

Podaj powód zgłoszenia

Nikt jeszcze nie skomentował tego artykułu.
Dodaj ogłoszenie

Wykryliśmy, że nadal blokujesz reklamy...

To dzięki reklamom możemy dostarczyć dla Ciebie wartościowe informacje. Jeśli cenisz naszą pracę, prosimy, odblokuj reklamy na naszej stronie.

Dziękujemy za Twoje wsparcie!

Jasne, chcę odblokować
Przycisk nie działa ?
1.
W prawym górnym rogu przegladarki znajdź i kliknij ikonkę AdBlock. Z otwartego menu wybierz opcję "Wstrzymaj blokowanie na stronach w tej domenie".
krok 1
2.
Pojawi się okienko AdBlock. Przesuń suwak maksymalnie w prawą stronę, a nastepnie kliknij "Wyklucz".
krok 2
3.
Gotowe! Zielona ikonka informuje, że reklamy na stronie zostały odblokowane.
krok 3