MKTG SR - pasek na kartach artykułów

Opactwo Benedyktynów w Tyńcu trafiło na monetę okolicznościową Narodowego Banku Polskiego

Marcin Banasik
Marcin Banasik
Moneta została wyemitowana w nakładzie do miliona sztuk i można ją zamieniać według wartości nominalnej we wszystkich Oddziałach Okręgowych NBP.
Moneta została wyemitowana w nakładzie do miliona sztuk i można ją zamieniać według wartości nominalnej we wszystkich Oddziałach Okręgowych NBP. Marcin Banasik/NBP
Od środy 22 maja będzie dostępna nowa moneta okolicznościowa z serii „Odkryj Polskę” – „Opactwo Benedyktynów w Tyńcu”. Okolicznościowa moneta pięciozłotowa została wybita w standardzie obiegowym, z ozdobnym rewersem, na którym znajduje się wizerunek klasztoru w Tyńcu. Moneta została wyemitowana w nakładzie do miliona sztuk i można ją zamieniać według wartości nominalnej we wszystkich Oddziałach Okręgowych NBP.

Najstarszy klasztor w Polsce

Opactwo benedyktyńskie w Tyńcu, założone w 1044 r., jest najstarszym istniejącym klasztorem w Polsce. Tym samym jest wyjątkowym świadkiem rozwoju monastycyzmu w Europie oraz długiej i burzliwej historii Polski: od zarania państwowości, przez złoty wiek, rozbiory, aż do jej odrodzenia w XX w.

Najstarsze zachowane części klasztoru pochodzą z przełomu XI i XII w. W 1125 r. dokonano konsekracji romańskiej bazyliki. Kolejne przebudowy oraz detale architektoniczne odzwierciedlają przemiany w sztuce polskiej zachodzące przez wieki – gotyckie są krużganki oraz mury kościoła, renesansowe sklepienia i polichromie, manierystyczny i barokowy wystrój z wyposażeniem. W czasie prac archeologicznych prowadzonych po II wojnie światowej odsłonięto pozostałości najstarszej architektury klasztornego kompleksu: fundamenty i dolne partie murów romańskich bazyliki oraz refektarza, posadzki, jak również miejsca pochówków z XI i XII w. z cennym wyposażeniem grobowym.

„Widok Tyńca”

O szczególnej roli opactwa tynieckiego w świadomości Polaków świadczy okres rozbiorów, w wyniku których klasztor został zlikwidowany. Pomimo to pozostał w powszechnej pamięci, o czym mogą świadczyć m.in. powieść „Krzyżacy” Henryka Sienkiewicza (akcja książki rozpoczyna się w Tyńcu, pojawia się również bogaty opis klasztoru oraz legend z nim związanych) oraz obraz Saturnina Świerzyńskiego „Widok Tyńca” z 1867 r., znajdujący się w Muzeum Narodowym w Krakowie. Przedstawia on typowy dla tego okresu pejzaż miejsca bliskiego Polakom, pokrzepiający ich w dobie rozbiorów. Tyniec i jego ruiny inspirowały również innych pisarzy i artystów – Stefana Żeromskiego czy Teodora Parnickiego.

Podczas odbudowy klasztoru w okresie powojennym odkryto zespół bliźniaczych kapiteli romańskich datowanych mniej więcej na 1100 r. Na jednym z nich widać piękny, płaskorzeźbiony motyw palmety. Jego reprodukcja została zamieszczona na obiegowym banknocie dziesięciozłotowym. I tak oto tyniecki kapitel sprzed wieków stał się codziennym towarzyszem niemal każdego Polaka.

od 7 lat
Wideo

Znaleziono ślady ptasiej grypy w Teksasie

Dołącz do nas na Facebooku!

Publikujemy najciekawsze artykuły, wydarzenia i konkursy. Jesteśmy tam gdzie nasi czytelnicy!

Polub nas na Facebooku!

Dołącz do nas na X!

Codziennie informujemy o ciekawostkach i aktualnych wydarzeniach.

Obserwuj nas na X!

Kontakt z redakcją

Byłeś świadkiem ważnego zdarzenia? Widziałeś coś interesującego? Zrobiłeś ciekawe zdjęcie lub wideo?

Napisz do nas!

Polecane oferty

Materiały promocyjne partnera
Wróć na gazetakrakowska.pl Gazeta Krakowska