MKTG SR - pasek na kartach artykułów

Tarnów: rozwikłano tajemnicę pochówku żołnierzy wyklętych. Na jednej z mogił stoi inny grób

Paweł Chwał
Pod tym nagrobkiem znajduje się mogiła Jan Kmiecia. Na zdj. Adam Ryba
Pod tym nagrobkiem znajduje się mogiła Jan Kmiecia. Na zdj. Adam Ryba Paweł Chwał
Po 67 latach od ich rozstrzelania odnaleziono miejsca pochówku dwóch żołnierzy wyklętych - Antoniego Trzepli ps. Krakus i Jana Kmiecia. Obu skrycie pogrzebano na cmentarzu w Tarnowie-Krzyżu, nie informując nikogo z rodziny o tym, gdzie konkretnie znajdują się ich groby.

W miejscu jednej z mogił na obrzeżach nekropolii przez lata znajdowało się puste, porośnięte trawą miejsce. O tym, że jest tutaj grób, nikt nie wiedział, ponieważ nie było żadnej tabliczki ani nawet małego krzyża. Udało się ustalić, że spoczywa tu Antoni Trzepla, pseudonim Krakus, członek rady WiN (Wolność i Niezawisłość) w Brzesku, były kierownik placówki WiN w Przybysławicach.

Żołnierz antykomunistycznego podziemia został skazany wyrokiem Wojskowego Sądu Rejonowego w Krakowie 20 marca 1948 r. za przynależność do oddziałów niepodległościowych, które po zakończeniu wojny walczyły z sowietyzacją Polski. Rozstrzelano go w czerwcu tego samego roku.

Za podobną działalność na śmierć skazany został również pochodzący z Radgoszczy Jan Kmieć - kolega Antoniego Trzepli, były żołnierz AK, a po wojnie zrzeszenia WiN.

- Ustalenie miejsca jego pochówku okazało się zadaniem jeszcze trudniejszym. W latach siedemdziesiątych ówczesne władze zgodziły się bowiem na to, aby na jego mogile powstał murowany nagrobek, w którym pochowano zupełnie obcą osobę - zauważa Adam Ryba, pasjonat lokalnej historii.

- Takie sytuacje zdarzały się. Czasem było to działanie zupełnie przypadkowe, w nieświadomości, czasem - celowe, aby dodatkowo zatrzeć pamięć o żołnierzach wyklętych - przyznaje Marcin Kasprzycki z Instytutu Pamięci Narodowej w Krakowie.
W sobotę o godz. 11, w miejscu mogiły Antoniego Trzepli oraz obok nagrobka, pod którym pochowany jest Jan Kmieć, ustawione będą brzozowe krzyże. Odprawione zostaną także obrzędy pogrzebowe. Niewykluczone, że szczątki Jana Kmiecia zostaną docelowo ekshumowane i złożone w innym miejscu.

Cztery lata temu na cmentarzu w Tarnowie-Krzyżu odnaleziono miejsca pochówku Mieczysława Cielochy i Stanisława Kiełbasy, żołnierzy wyklętych rodem z Woli Rzędzińskiej i Jodłówki Wałek. Pierwszy zasłynąl m.in. zamachem na kapitana NKWD Lwa Sobolewa, odpowiedzialnego za torturowanie i śmierć żołnierzy podziemia. Ich bliscy szukali ich grobów przez ponad 60 lat. Decyzją wojewody zostały objęte państwową ochroną. Miejsce mogił zastąpił marmurowy nagrobek z umieszczoną na nim tablicą.

Dołącz do nas na Facebooku!

Publikujemy najciekawsze artykuły, wydarzenia i konkursy. Jesteśmy tam gdzie nasi czytelnicy!

Polub nas na Facebooku!

Dołącz do nas na X!

Codziennie informujemy o ciekawostkach i aktualnych wydarzeniach.

Obserwuj nas na X!

Kontakt z redakcją

Byłeś świadkiem ważnego zdarzenia? Widziałeś coś interesującego? Zrobiłeś ciekawe zdjęcie lub wideo?

Napisz do nas!
Wróć na gazetakrakowska.pl Gazeta Krakowska