MKTG SR - pasek na kartach artykułów

Cenne znaleziska na zapomnianym śmietniku obozowym KL Auschwitz-Birkenau. Ślady historii na budowie obwodnicy Oświęcimia i trasy S1. Zdjęcia

Bogusław Kwiecień
Bogusław Kwiecień
Przedmioty pochodzące z niemieckich transportów deportacyjnych z całej ówczesnej okupowanej Europy. Przedmioty osobiste jak i codziennego użytku przywiezione przez ludzi przywiezionych do KL Auschwitz-Birkenau
Przedmioty pochodzące z niemieckich transportów deportacyjnych z całej ówczesnej okupowanej Europy. Przedmioty osobiste jak i codziennego użytku przywiezione przez ludzi przywiezionych do KL Auschwitz-Birkenau Fundacja Pobliskie Miejsca Pamięci Auschwitz-Birkenau
Na trasie budowy obwodnicy Oświęcimia i drogi ekspresowej S1 ziemia odkryła cenne ślady historii. Dotyczą okresu II wojny światowej i niemieckiej okupacji, ale są także przykłady znalezisk sięgających dużo głębiej w przeszłość do dawnych epok. Szczególnie cenne są znaleziska z zapomnianego obozowego śmietnika KL Auschwitz-Birkenau.

Kliknij w przycisk "zobacz galerię" i przesuwaj zdjęcia w prawo - naciśnij strzałkę lub przycisk NASTĘPNE

Ślady historii na trasie obwodnicy Oświęcimia

Planowany przebieg obwodnicy Oświęcimia pozwalał przypuszczać, że na terenie budowy trasy znajdą się miejsca stanowiące ślady historii.

Na trasie budowy obwodnicy Oświęcimia i drogi ekspresowej S1 ziemia odkryła cenne ślady historii
Na trasie budowy obwodnicy Oświęcimia i drogi ekspresowej S1 ziemia odkryła cenne ślady historii Archiwum GDDKiA

- Jeszcze przed rozpoczęciem budowy stwierdziliśmy konieczność zachowania trzech schronów, zbudowanych przez Niemców podczas II wojny światowej i znajdujących się na terenie naszej inwestycji - mówił Kacper Michna, specjalista ds. komunikacji krakowskiego Oddziału Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad.

Na trasie budowy obwodnicy Oświęcimia i drogi ekspresowej S1 ziemia odkryła cenne ślady historii
Na trasie budowy obwodnicy Oświęcimia i drogi ekspresowej S1 ziemia odkryła cenne ślady historii Archiwum GDDKiA

Pierwszy z nich to żołnierski tzw. kochbunkier. Znajdował się w Jedlinie, po zachodniej stronie Wisły. Schron był elementem niemieckiej linii obronnej Wisły OKH Stellung b-2. Był to system umocnień, które Niemcy budowali od 1944 roku, chcąc się zabezpieczyć przed ofensywą wojsk radzieckich. W maju 2023 r. bunkier został przeniesiony w nowe miejsce. 

Na trasie budowy obwodnicy Oświęcimia i drogi ekspresowej S1 ziemia odkryła cenne ślady historii
Na trasie budowy obwodnicy Oświęcimia i drogi ekspresowej S1 ziemia odkryła cenne ślady historii Archiwum GDDKiA

Dwa kolejne znalezione w Pławach (gmina Oświęcim) obiekty to schrony przeciwlotnicze zbudowane dla żołnierzy pilnujących zakładów ulokowanych na południe od KL Birkenau. W zakładach więźniowie demontowali zniszczone samoloty i odzyskiwali z nich możliwe jeszcze do wykorzystania elementy. Po zinwentaryzowaniu i przebadaniu schrony zostały przeniesione w inne miejsce, w którym nie będą stanowiły przeszkody dla budowy trasy.

Przedmioty pochodzące z niemieckich transportów deportacyjnych z całej ówczesnej okupowanej Europy. Przedmioty osobiste jak i codziennego użytku przywiezione
Przedmioty pochodzące z niemieckich transportów deportacyjnych z całej ówczesnej okupowanej Europy. Przedmioty osobiste jak i codziennego użytku przywiezione przez ludzi przywiezionych do KL Auschwitz-Birkenau Fundacja Pobliskie Miejsca Pamięci Auschwitz-Birkenau

Śmietnik obozowy KL Auschwitz-Birkenau

Dagmar Kopijasz z Fundacji Pobliskie Miejsca Pamięci Auschwitz-Birkenau nie był zaskoczony tymi znaleziskami i spodziewał się kolejnych. Jego przypuszczenia znalazły potwierdzenie podczas prac w Rajsku, gdzie wielka hałda skrywała śmietnik obozu Auschwitz-Birkenau. - Był to obszar kilku arów. Na pełną ocenę tego, co tam się znajdowało jest jeszcze za wcześnie. Zebraną ziemię, a jest to ok. 600 ton trzeba przesiać. Można już natomiast powiedzieć, że są to setki, a może tysiące różnych przedmiotów związanych z historią obozu - mówi Dagmar Kopijasz.

Przedmioty z obozowej kuchni/kantyny Kameradschaftscheim der Waffen SS KL Auschwitz należące do załogi SS
Przedmioty z obozowej kuchni/kantyny Kameradschaftscheim der Waffen SS KL Auschwitz należące do załogi SS Fundacja Pobliskie Miejsca Pamięci Auschwitz-Birkenau

Są wśród nich m.in. przedmioty pochodzące z niemieckich transportów deportacyjnych z całej ówczesnej okupowanej Europy. To zarówno przedmioty osobiste jak i codziennego użytku przywiezione przez ludzi wysłanych do KL Auschwitz-Birkenau w ich bagażach, które zostały im po wyładunku przez Niemców zrabowane.

Przedmioty pochodzące z niemieckich transportów deportacyjnych z całej ówczesnej okupowanej Europy. Przedmioty osobiste jak i codziennego użytku przywiezione
Przedmioty pochodzące z niemieckich transportów deportacyjnych z całej ówczesnej okupowanej Europy. Przedmioty osobiste jak i codziennego użytku przywiezione przez ludzi przywiezionych do KL Auschwitz-Birkenau Fundacja Pobliskie Miejsca Pamięci Auschwitz-Birkenau

- Już wiemy, że możemy mówić tu o krajach takich jak Francja, Słowacja, Belgia, Austria, Węgry, Holandia, Czechy, Włochy, Grecja i wszystkich innych krajów, z których obywatele byli przymusowo deportowani do KL Auschwitz - zaznacza Dagmar Kopijasz.

Przedmioty z obozowej kuchni/kantyny Kameradschaftscheim der Waffen SS KL Auschwitz należące do załogi SS
Przedmioty z obozowej kuchni/kantyny Kameradschaftscheim der Waffen SS KL Auschwitz należące do załogi SS Fundacja Pobliskie Miejsca Pamięci Auschwitz-Birkenau

Są też przedmioty z budynku obozowej kuchni - kantyny Kameradschaftscheim der Waffen SS KL Auschwitz, którym opiekuje się Fundacja Pobliskie Miejsca Pamięci. Jest to porozbijana SS-mańska zastawa stołowa sygnowana Waffen SS i SS Reich, a także cała galanteria ze stołówki miski talerze kubki dzbanki, itp., a także masa porozbijanych butelek z okresu funkcjonowania obozu po alkoholach winach piwach czy innych napojach.

Przedmioty pochodzące z niemieckich transportów deportacyjnych z całej ówczesnej okupowanej Europy. Przedmioty osobiste jak i codziennego użytku przywiezione
Przedmioty pochodzące z niemieckich transportów deportacyjnych z całej ówczesnej okupowanej Europy. Przedmioty osobiste jak i codziennego użytku przywiezione przez ludzi przywiezionych do KL Auschwitz-Birkenau Fundacja Pobliskie Miejsca Pamięci Auschwitz-Birkenau

- O istnieniu obozowego śmietnika było wiadomo, natomiast nie wyobrażałem sobie, że będzie to taka skala znaleziska - dodaje Dagmar Kopijasz.

Jak podkreśla, wszystkie prace związane ze zinwentaryzowaniem i zabezpieczeniem ogromnego znaleziska prowadzone są we współpracy z GDDKiA, Wojewódzkim Konserwatorem Zabytków w Krakowie i wykonawcą inwestycji firmą Budimex.

Cenne odkrycia archeologiczne w Jawiszowicach

Innego rodzaju cenne znaleziska przyniosła budowa drogi S1 na odcinku w rejonie Jawiszowic. Archeolodzy prowadzący tam badania na zlecenie inwestora, czyli Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad odkryli pozostałości dawnych osad. Na brzegu Wisły znaleźli wiele etapów historycznego osadnictwa.

Było to m.in. obozowisko mezolitycznej kultury komornickiej, po którym pozostały drobne wyroby krzemienne, w tym narzędzia. Kultura ta rozwijała się w środkowej i południowej Polsce na początku holocenu, w pierwszych tysiącleciach po zakończeniu tzw. epoki lodowcowej. W Jawiszowicach znaleziono też fragment naczynia z okresu neolitu. Przykładem kolejnej fazy osadniczej były jamy gospodarcze (być może śmietniki), w których zalegały fragmenty ceramicznych naczyń z epoki brązu, charakterystycznych dla kultury łużyckiej.

Do zakończenia budowy obwodnicy Oświęcimia i drogi S1 na odcinku do Bielska-Białej jeszcze daleko. Nie można wykluczyć, że w trakcie inwestycji będą jeszcze kolejne cenne znaleziska.

emisja bez ograniczeń wiekowych
Wideo

Euro 2024: STUDIO-EURO ODC-3 PRZED MECZEM POLSKA - AUSTRIA

Dołącz do nas na Facebooku!

Publikujemy najciekawsze artykuły, wydarzenia i konkursy. Jesteśmy tam gdzie nasi czytelnicy!

Polub nas na Facebooku!

Dołącz do nas na X!

Codziennie informujemy o ciekawostkach i aktualnych wydarzeniach.

Obserwuj nas na X!

Kontakt z redakcją

Byłeś świadkiem ważnego zdarzenia? Widziałeś coś interesującego? Zrobiłeś ciekawe zdjęcie lub wideo?

Napisz do nas!

Polecane oferty

Materiały promocyjne partnera
Wróć na gazetakrakowska.pl Gazeta Krakowska