"Dziewczyny z placu", czyli polska historia najnowsza z perspektywy kobiet. Recenzja powieści Dominiki Buczak

Anna Piątkowska
Anna Piątkowska
„Dziewczyny z placu” to drugi tom opowieści Dominiki Buczak o mieszkańcach warszawskiego placu Konstytucji. Przemiany ustrojowe i społeczne z innej niż w podręcznikach perspektywy.

FLESZ - Czy Polacy wrócą do kin?

Jest gorący lipiec 1952 roku, komunizm wkracza w życie Polaków pełną parą. Nowi ludzie wznoszą na gruzach nowe miasto, w tym szczególnym dla kraju momencie poznajemy Marię Pabisiak, Manię, warszawiankę spod Otwocka. Jej oczyma patrzymy na obudowę stolicy, wydarzenia polityczne i społeczne. Mania to zaangażowana w budowanie nowej Polski aktywistka pracy, mieszkanka Marszałkowskiej Dzielnicy Mieszkaniowej. Dla świeżej warszawianki Plac Konstytucji to symbol odradzającego się życia. Manię poznajemy w pierwszym tomie opowieści Dominiki Buczak rozgrywającej się na placu Konstytucji, pod takim właśnie tytułem.

„Dziewczyny z placu” to kontynuacja historii bohaterów z MDM-u. W pierwszym tomie autorka skupia się na latach 50. i 60., tłem losów Mani Pabisiak w drugim tomie są zdarzenia lat 80. i 90., granitowe budynki nadszarpnął już ząb czasu, a Mani przybyło zmarszczek. Historyczne sceny obu tomów przeplatane są ze współczesnymi zdarzeniami, jak choćby Marsz Niepodległości czy czarny marsz przechodzące pod oknami bohaterów.

Mieszkańcy placu Konstytucji to jeden z bohaterów powieści Buczak, ale jest nim także sam plac, wzbudzający kontrowersje od początku swojego istnienia. Wybudowany na cześć Józefa Stalina, został oddany do użytku warszawiaków w 1952 roku. Plac Konstytucji to zresztą jedna z pierwszych odbudowanych warszawskich dzielnic – dla Mani symbol nowego życia, dla jej przyjaciółki Zosi, rodowitej warszawianki, której rodzinna kamienica została wyburzona po wojnie, by plac mógł się rozrastać, nowa dzielnica i sam plac to symbol nowych, obcych czasów zbudowanych na gruzach dawnej Warszawy.

Wydarzenia w powieści Dominiki Buczak widzimy oczyma kobiet. To perspektywa, jakże inna od znanej nam z kartek podręczników do historii, encyklopedii i innych przekazów o bohaterskich czynach i wielkiej historii. Kobieca, herstoryczna perspektywa znad deski do prasowania, znad jarzyn krojonych do rosołu i dziecięcych zeszytów doglądanych w świetle wieczornej lampki. Perspektywa pustych sklepowych półek i uroczych rodzinnych obiadków.

Dzieje bohaterów i bohaterek placu Konstytucji to świetna książka na wakacje, dobrze się czyta ciekawie napisaną fabułę. Warto pokusić się w trakcie czytania o refleksję na temat historii zapisanej z męskiej perspektywy bitew, paktów i wojen, o znikających z kart historii kobietach. Powieści Buczak to proza kobieca, bo pisana przez kobietę i o kobietach, opowiedziana z perspektywy kobiety. Proza kobieca, która z harlekinowymi skojarzeniami nie ma nic wspólnego. Herstoria w „Placu Konstytucji” i „Dziewczynach z placu” to kobiece bohaterki i ich doświadczenie życiowe, to ważne wydarzenia, jak stan wojenny, nadzieje porozumień sierpniowych, przemiany 1989 roku z kawiarnią Niespodzianka w tle i współczesne czarne marsze, bo choć w Polsce czytelnicy to głównie czytelniczki, ich perspektywa dopiero jest przywracana. Nie tylko w literaturze.

Dominika Buczak
„Dziewczyny z placu”
Wielka Litera, 2020

Czytaj także

Wideo

Komentarze

Komentowanie artykułów jest możliwe wyłącznie dla zalogowanych Użytkowników. Cenimy wolność słowa i nieskrępowane dyskusje, ale serdecznie prosimy o przestrzeganie kultury osobistej, dobrych obyczajów i reguł prawa. Wszelkie wpisy, które nie są zgodne ze standardami, proszę zgłaszać do moderacji. Zaloguj się lub załóż konto

Nie hejtuj, pisz kulturalne i zgodne z prawem komentarze! Jeśli widzisz niestosowny wpis - kliknij „zgłoś nadużycie”.

Podaj powód zgłoszenia

Nikt jeszcze nie skomentował tego artykułu.
Dodaj ogłoszenie

Wykryliśmy, że nadal blokujesz reklamy...

To dzięki reklamom możemy dostarczyć dla Ciebie wartościowe informacje. Jeśli cenisz naszą pracę, prosimy, odblokuj reklamy na naszej stronie.

Dziękujemy za Twoje wsparcie!

Jasne, chcę odblokować
Przycisk nie działa ?
1.
W prawym górnym rogu przegladarki znajdź i kliknij ikonkę AdBlock. Z otwartego menu wybierz opcję "Wstrzymaj blokowanie na stronach w tej domenie".
krok 1
2.
Pojawi się okienko AdBlock. Przesuń suwak maksymalnie w prawą stronę, a nastepnie kliknij "Wyklucz".
krok 2
3.
Gotowe! Zielona ikonka informuje, że reklamy na stronie zostały odblokowane.
krok 3