Nasza Loteria SR - pasek na kartach artykułów

Nikt tak długo nie rządził w Oświęcimiu. Roman Mayzel był burmistrzem 26 lat. Cieszył się wielkim szacunkiem wśród oświęcimian

Bogusław Kwiecień
Bogusław Kwiecień
Burmistrz Roman Mayzel (z prawej) wita prezydenta Ignacego Mościckiego na Nowym Rynku (dzisiaj plac Kościuszki) podczas wizyty głowy państwa w Oświęcimiu 26 czerwca 1929 roku
Burmistrz Roman Mayzel (z prawej) wita prezydenta Ignacego Mościckiego na Nowym Rynku (dzisiaj plac Kościuszki) podczas wizyty głowy państwa w Oświęcimiu 26 czerwca 1929 roku Zbiory Łukasza Szymańskiego
Na zawsze zapisał się w historii Oświęcimia. Roman Mayzel przez 26 lat - aż do śmierci w 1935 roku - był burmistrzem miasta. Mija 100 lat, gdy w uznaniu zasług nadano mu tytuł Honorowego Obywatela Oświęcimia. Był znany nie tylko jako wybitny burmistrz, ale także szlachetny człowiek, patriota i społecznik.

Kliknij w przycisk "zobacz galerię" i przesuwaj zdjęcia w prawo - naciśnij strzałkę lub przycisk NASTĘPNE

Do Oświęcimia trafił przypadkowo

Nie był z pochodzenia oświęcimianinem. Urodził się w Krakowie 28 lutego 1870 roku. Jego ojciec Karol pochodził z Morawicy pod Krakowem, matka Karolina z domu Feintuch z Krakowa. Mayzlowie mieli siedmioro dzieci. Roman był piątym w kolejności. Studiował farmację na Uniwersytecie Jagiellońskim na wydziale medycznym.

Drogeria, którą od 1898 roku prowadził w Oświęcimiu Roman Mayzel znajdowała się obok ratusza miejskiego
Drogeria, którą od 1898 roku prowadził w Oświęcimiu Roman Mayzel znajdowała się obok ratusza miejskiego Muzeum Zamek w Oświęcimiu

Do Oświęcimia przyjechał w 1888 roku na obowiązkową dwuletnią praktykę farmaceutyczną w aptece Antoniego Polaszka. Klimat małego miasta musiał spodobać się młodemu krakusowi, bo po uzyskaniu tytułu magistra farmacji postanowił do niego wrócić, by na początek podjąć pracę we wspomnianej już aptece.

Poświęcenie sztandaru Oddziału Związku Legionów Polskich w Brzeszczach. Pierwszy siedzący z prawej burmistrz Oświęcimia Roman Mayzel
Poświęcenie sztandaru Oddziału Związku Legionów Polskich w Brzeszczach. Pierwszy siedzący z prawej burmistrz Oświęcimia Roman Mayzel Zbiory Łukasza Szymańskiego

W 1894 r. otrzymał obywatelstwo Oświęcimia, a cztery lata później otworzył własną drogerię, która mieściła się na Rynku obok budynku ratusza miejskiego. Jak głosiła reklama, w drogerii funkcjonował skład materiałów aptecznych, przetworów chemicznych i kosmetycznych oraz laboratorium.

Reklama drogerii prowadzonej przez Romana Mayzla w Oświęcimiu
Reklama drogerii prowadzonej przez Romana Mayzla w Oświęcimiu Zbiory Muzeum Zamek w Oświęcimiu

Można było się tutaj zaopatrzyć nie tylko w medykamenty, ale także w proszek odżywczy dla krów, koni i nierogacizny, wazelinę do skóry i obuwia, soki owocowe. Drogeria prowadziła wysyłkę hurtową wosku pszczelego, kadzidła kościelnego, pokostu, a także sprzedawała przybory malarskie.

Oświęcim, rok 1929. Burmistrz Roman Mayzel (z prawej) prowadzi delegację z prezydentem Ignacym Mościckim przez Rynek w Oświęcimiu
Oświęcim, rok 1929. Burmistrz Roman Mayzel (z prawej) prowadzi delegację z prezydentem Ignacym Mościckim przez Rynek w Oświęcimiu Zbiory Łukasza Szymańskiego

Dyrektor Muzeum Zamek Wioletta Oleś zwraca uwagę, że w Oświęcimiu pan Roman znalazł też wybrankę swojego serca. W 1904 r. ożenił się z Marią Ludwiką Gorączką, córką szanowanego oświęcimskiego notariusza. Roman i Maria zamieszkali w domu rodzinnym pani Marii przy ul. Jagiełły. Rok później przyszedł na świat ich syn Czesław Roman.

W 1934 roku radni za zasługi dla miasta imieniem Romana Mayzla nazwali ówczesną ul. Chrzanowską (obecnie ul. Krasickiego). Dzisiaj jest on patronem jednej
W 1934 roku radni za zasługi dla miasta imieniem Romana Mayzla nazwali ówczesną ul. Chrzanowską (obecnie ul. Krasickiego). Dzisiaj jest on patronem jednej z ulic dochodzących do Rynku Głównego Zbiory Łukasza Szymańskiego

W tym roku mija 100 lat od nadania Romanowi Mayzlowi tytułu Honorowego Obywatela Oświęcimia

Romana Mayzla szybko wciągnęło też życie społeczne miasta. Angażował się w różne przedsięwzięcia. Dał się poznać, jako patriota.

Tablo Związku Legionistów podarowane Romanowi Mayzlowi
Tablo Związku Legionistów podarowane Romanowi Mayzlowi Zbiory Muzeum Zamek

- Szybko też zdobył sobie uznanie oświęcimskich elit - zauważa Łukasz Szymański, miłośnik historii miasta i kolekcjoner.

21 maja 1909 r. Rada Gminy Królewskiego Miasta Oświęcimia powierzyła Romanowi Mayzlowi stanowisko burmistrza miasta. Miał wówczas niewiele ponad 39 lat. Przyszło mu rządzić w bardzo trudnych czasach.

Władze Oświęcimia z burmistrzem Romanem Mayzlem uznały, że w mieście potrzebny jest nowy most przez Sołę. Budowa rozpoczęła się w 1912 r.
Władze Oświęcimia z burmistrzem Romanem Mayzlem uznały, że w mieście potrzebny jest nowy most przez Sołę. Budowa rozpoczęła się w 1912 r. Narodowe Archiwum Cyfrowe

Najpierw był to okres zaboru austriackiego, następnie pierwszej wojny światowej i walki o niepodległość. Koniec jego rządów to z kolei czas wielkiego światowego kryzysu, który odczuł mocno także Oświęcim.

- Nie przeszkadzało mu to jednak w realizowaniu ambitnych i odważnych planów - dodaje Łukasz Szymański.

Jego pierwszą inicjatywą po objęciu urzędu burmistrza były starania o utworzenie w Oświęcimiu powiatu i już rok później w 1910 r. cel osiągnął. Za jego rządów przebudowano część ulic i wybudowano betonowy most na Sole. To za jego rządów rozważano uruchomienie w Oświęcimiu tramwaju ze stacji do centrum miast, czy linii kolejowej wzdłuż Soły do Żywca przez Kęty.

W uznaniu zasług i patriotycznej postawy burmistrza Romana Mayzla Oświęcim odwiedziło wiele wybitnych postaci, m.in. prezydent Polski Ignacy Mościck
W uznaniu zasług i patriotycznej postawy burmistrza Romana Mayzla Oświęcim odwiedziło wiele wybitnych postaci, m.in. prezydent Polski Ignacy Mościcki Zbiory Łukasza Szymańskiego

Mimo wielu trudności, miasto się rozwijało. Zauważali to także mieszkańcy i tym należy tłumaczyć fakt, że rządził tak rekordowo długo. W 1924 r. radni za zasługi dla miasta przyznali mu honorowe obywatelstwo Oświęcimia, a 10 lat później jego imieniem nazwano ówczesną ul. Chrzanowską (obecnie ul. Krasickiego). Dzisiaj jest patronem jednej z ulic dochodzących do Rynku Głównego.

Wielkie postaci polskiej historii w Oświęcimiu

Jego patriotyczne poglądy znane stały się także szeroko poza Oświęcimiem. Stąd wizyty w mieście wybitnych postaci z polskiej historii, jak komendanta Legionów brygadiera Józefa Piłsudskiego 7 lutego 1915 roku czy prezydenta wolnej już Polski Ignacego Mościckiego 26 czerwca 1929 roku. Burmistrz Mayzel prowadził wówczas znamienitego gościa ulicami Oświęcimia wśród tłumów ludzi, którzy przyjechali z całego powiatu.

W uznaniu zasług i patriotycznej postawy burmistrza Romana Mayzla Oświęcim odwiedziło wiele wybitnych postaci, m.in. prezydent Polski Ignacy Mościck
W uznaniu zasług i patriotycznej postawy burmistrza Romana Mayzla Oświęcim odwiedziło wiele wybitnych postaci, m.in. prezydent Polski Ignacy Mościcki Zbiory Łukasza Szymańskiego

Za swoje zaangażowanie i działalność niepodległościową otrzymał wiele odznaczeń, m.in. Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski, Krzyż Legionowy, Śląską Wstęgę Waleczności i Zasług oraz Gwiazdą Śląską. Te dwa ostatnie za wielkie wsparcie Powstań Śląskich.

Roman Mayzel był przewodniczącym i działaczem wielu komitetów obywatelskich, w tym Powiatowego Komitetu Plebiscytowego w Oświęcimiu, Powiatowego Komitetu Narodowego, Komitetu Niesienia Pomocy Górnoślązakom, Komitetu Obrony Praw Śląska Cieszyńskiego, Związku Legionistów Polskich Oddział w Oświęcimiu, Związku Powstańców Śląskich.

Roman Mayzel zmarł nagle 23 lipca 1935 roku podczas pobytu Iwoniczu-Zdroju. Został pochowany w rodzinnym grobowcu na cmentarzu Rakowickim w Krakowie
Roman Mayzel zmarł nagle 23 lipca 1935 roku podczas pobytu Iwoniczu-Zdroju. Został pochowany w rodzinnym grobowcu na cmentarzu Rakowickim w Krakowie Zbiory Łukasza Szymańskiego

Zmarł nagle 23 lipca 1935 roku podczas pobytu Iwoniczu-Zdroju. Został pochowany w rodzinnym grobowcu na cmentarzu Rakowickim w Krakowie.

od 7 lat
Wideo

Jak głosujemy w II turze wyborów samorządowych

Dołącz do nas na Facebooku!

Publikujemy najciekawsze artykuły, wydarzenia i konkursy. Jesteśmy tam gdzie nasi czytelnicy!

Polub nas na Facebooku!

Dołącz do nas na X!

Codziennie informujemy o ciekawostkach i aktualnych wydarzeniach.

Obserwuj nas na X!

Kontakt z redakcją

Byłeś świadkiem ważnego zdarzenia? Widziałeś coś interesującego? Zrobiłeś ciekawe zdjęcie lub wideo?

Napisz do nas!

Polecane oferty

Materiały promocyjne partnera
Wróć na gazetakrakowska.pl Gazeta Krakowska